Palliatieve zorg onder de loep

Jaarlijks overlijden zo’n 138.000 mensen in ons land. 73% Geeft er de voorkeur aan om thuis te overlijden, een aantal wat overigens lang niet gehaald wordt. Vooral overbelasting van (geringe) mantelzorg en de onbekendheid met diensten van hulpverlenende instanties zijn hier debet aan.

In dit artikel wordt beschreven wat er onder palliatieve zorg wordt verstaan en waar u informatie kunt halen die essentieel is zodra genezing niet meer mogelijk is.

De enige zekerheid die we in dit leven hebben, is dat we allemaal vroeg of laat komen te overlijden. We staan daar het liefst niet te vaak bij stil en erover praten of nadenken schuiven we voor ons uit. Bisschop Martinus Muskens* benoemt dit in de inleiding van zijn recentelijk verschenen boek ‘Opmaat tot Eeuwigheid’. We weten allemaal dat we doodgaan, maar we willen ons liever niet voorbereiden op de dood of het erover hebben. Eigenlijk doen we onszelf hiermee tekort.

Palliatieve zorg

Dit artikel gaat over palliatieve zorg, gespecialiseerde zorg aan mensen die niet meer kunnen genezen en die in de laatste fase van hun leven verkeren. Het biedt u informatie die misschien later goed van pas kan komen.

Een exacte tijd die iemand nog te leven heeft, wordt over het algemeen niet gegeven. En ook al zouden we dat willen weten en vragen we daar soms ook naar bij de behandelende arts, het is moeilijk in te schatten en afhankelijk van veel verschillende factoren (ziektebeeld, voedingstoestand, pijn, mentale weerbaarheid etc.). Nederland liep vergeleken met andere Europese landen wat achter bij ontwikkelingen in de palliatieve zorg, maar de laatste jaren is dat ruimschoots goed gemaakt.

Dit is onder andere te merken aan het ontstaan van hospices en palliatieve netwerken waarin verschillende zorgverlenende instanties vertegenwoordigd zijn. Palliatieve advies teams bestrijken inmiddels alle regio’s in ons land en zijn erop gericht om hulpverleners, zoals huisartsen, verpleegkundigen, diëtisten en ook de coördinatoren van vrijwilligers, te adviseren. Allemaal zijn ze erop gericht om optimale kwaliteit van zorg te bieden en aan te sluiten op persoonlijke wensen van degene die in de laatste levensfase is en klachten zo snel en goed mogelijk te kunnen behandelen.

Palliatieve kit

Alle zorg die in het ziekenhuis mogelijk is, zal ook in de thuissituatie geboden kunnen worden.

Om dit mogelijk te maken werken er gespecialiseerde verpleegkundigen bij thuiszorgorganisaties en wordt er onder andere gewerkt met computergestuurde pijnpompen. Sinds één jaar kan ook de palliatieve kit worden ingezet. Dit is een koffer met medicatie, spuitpomp en alle benodigdheden om thuis snel in te spelen op vervelende klachten als pijn, benauwdheid, angst en misselijkheid.

Veel huisartsen kennen inmiddels deze mogelijkheid van het snel inzetten van medicatietoediening en we zien dan ook een stijging in het gebruik van de palliatieve kit .

Informatieve website

Naast dit praktische aanbod van hulpverleners is het belangrijk om zelf geïnformeerd te worden en te blijven over de mogelijkheden op het gebied van palliatieve zorg, bij voorkeur ook in de eigen regio. Zelf bepalen wie je inschakelt en de kwaliteit van het zorgaanbod naast elkaar afzetten is een must in deze tijd, zeker als je de regie over het eigen resterende leven wil behouden. Het motto: “leven toevoegen aan de dagen, waar dagen niet toegevoegd kunnen worden aan het leven” dekt mijns inziens grotendeels de lading.

4 April jl is de website www.watalsiknietmeerbeterword.nl gelanceerd. Het is een initiatief van de Annevillegroep, in samenwerking met het palliatief netwerk. Deze website biedt een overzicht van mogelijkheden van zorg en ondersteuning gedurende de laatste levensfase in Stadsgewest Breda.

Meer informatie

Als u dit leest hebt u besloten om ondanks het gevoelige onderwerp, dit artikel toch uit te lezen. Het geeft u een handreiking om op het cruciale moment juist geïnformeerd te zijn en bewust die keuzes te kunnen maken die uw leven en afscheid van dit leven kenmerken. 

Sandra Hana

Verpleegkundig pijnspecialist

Lid palliatief advies team Stadsgewest Breda 

* Opmaat tot Eeuwigheid, Beschouwingen van Martinus Muskens en  Arjan Broers, Valkhof Pers 2007